Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru yw’r unig wasanaeth tân ac achub yng Nghymru i fod yn berchen ar gŵn ymchwilio tân a’u defnyddio, dim ond 14 o gŵn ymchwilio tân eraill sydd ar draws Prydain. Mae cŵn Ymchwilio Tân Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru wedi gweithio ar draws Cymru gyfan, o Sir Fynwy i Rhyl yng Ngogledd Cymru. Eu rôl yw cefnogi’r swyddog ymchwilio tân drwy helpu i ganfod achos tân.

Beth yw Cŵn Ymchwilio Tân?

• Mae cŵn Ymchwilio Tân yn gallu chwilio safle tân i ganfod presenoldeb catalyddion (e.e. petrol, gwirod gwyn). Fe allai’r catalyddion hyn fod wedi’u defnyddio i ddechrau’r tân yn fwriadol.
• Mae cŵn ymchwilio tân yn gallu canfod hyd at 10 gwahanol fath o gatalyddion gan gynnwys sylweddau wedi’u cymysgu.
• Mae’r llwyddiant yn seiliedig ar hyfforddiant o safon uchel iawn a’r parch, ymddiriedaeth a’r berthynas rhwng y ci a’r hyfforddwr.

Manteision Cŵn Ymchwilio Tân

• Mae cŵn Ymchwilio Tân yn gallu chwilio ardal 400-500 medr sgwâr mewn llai na 10 munud. Byddai swyddog Ymchwilio Tân yn gallu treulio tua phedair awr yn chwilio ardal 20-30 medr sgwâr. 
• Mae’r ci yn gallu dod o hyd i ffynhonnell fwyaf cryf y catalydd o fewn 1-2 modfedd gan sicrhau bod y samplau gorau yn cael eu casglu.
• Mae cŵn Ymchwilio Tân yn gallu gwahaniaethu rhwng hydrocarbonau naturiol sy’n cael eu creu yn ystod hylosgi a hydrocarbonau sydd wedi’u gosod yno gan losgwr bwriadol.
• Gall cŵn Ymchwilio Tân fynd i safle tân hyd at 5 dydd neu fwy yn ddiweddarach.
• Gall system arogleuol cŵn ganfod olion catalyddion bychan o tua 0.01 micro litr.

Arwyddion

Unwaith bod lleoliad olion yr hylif y gellir ei gynnau wedi’i ddarganfod bydd y ci Ymchwilio Tân yn rhoi arwydd i’w hyfforddwr. Gall yr arwydd fod yn rhagweithiol neu’n oddefol.

• Bydd y ci rhagweithiolyn rhoi arwydd trwy gladdu neu grafu yn y lleoliad.
• Bydd y cigoddefol yn rhoi arwydd trwy eistedd neu orwedd gyda’i drwyn yn pwyntio tuag at y lleoliad.