Mae Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru yn ymbil ar bobl i dderbyn eu Cyngor Diogelwch Tywydd Gaeafol, yn ngoleuni’r tywydd gwael posib.

Llynedd, derbyniodd Weithredwyr Rheoli Tân nifer o alwadau i ddigwyddiadau lle cafodd pobl eu dal allan yn yr eira a’r amodau rhewllyd ac rydym yn paratoi i ddelio ag amodau prysur pellach eleni.

Dywed Prif Swyddog Tân Dros Dro Huw Jakeway:

“Mewn cyfnodau o dywydd gwael gofynnwn i bobl fod yn eithriadol o wyliadwrus er mwyn sicrhau eu diogelwch ac i roi sylw i unrhyw gyngor a roddwyd i gadw dan do ac osgoi teithiau dianghenraid.

"Tra’n aros yn eu tai yn ystod y tywydd oer, mae’n debygol y storiwyd gwresogyddion ychwanegol ac o bosib caiff canhwyllau eu defnyddio. Os byddwch yn gwneud hyn, a fyddech cystal â sicrhau na fyddwch yn lleoli rhain yn rhy agos i eitemau eraill gall gynnau o bosib, fel llenni, dillad neu ddarnau o ddodrefn.

"Dylid lleoli canhwyllau yn sicr o fewn eu dalwyr ar wyneb gwastad, diogel sy’n ymwrthiannol i wres fel plat, ac ni ddylid byth eu gadael yn ddioruchwiliad."

Mae Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru yn awgrymu’r canlynol:

Adroddiadau Tywydd

Cadwch lygad ar adroddiadau tywydd teledu lleol neu sianelau newyddion radio.  Peidiwch â theithio mewn stormydd eira trymion onibai ei fod yn gwbl angenrheidiol.

Teulu a Chymdogion

Cymrwch ofal o’ch teulu a’ch cymdogion hŷn er mwyn sicrhau eu bod yn cadw’n ddiogel a chynnes.

Afonydd, llynoedd a phyllau wedi rhewi

Peidiwch â cheisio cerdded ar hyd llynoedd ac afonydd a rewodd. Tra fydd yr iâ yn ymddangos yn gryf ac yn medru cynnal pwysau, gall dyfu’n denau iawn yn ddigon sydyn. Gall yr arwynebedd dorri a sigo’n ddigon rhwydd, a gall unigolion gwympo drwyddo. Mae’n bosib bydd y canlyniadau yn angeuol.

Dylid cadw cŵn o dan reolaeth, ar dennynau, pan cânt weithgaredd corfforol ger dŵr a’u cadw rhag cerdded ar yr iâ neu fentro i’r dŵr yn ystod y tywydd oer.

Mae llynoedd a phyllau wedi’u rhewi yn hynod beryglus. Pe byddwch yn gweld rhywun neu eich anifail anwes yn syrthio drwy’r iâ a mynd i drafferth, peidiwch byth â cheisio eu hachub eich hun. Yn hytrach, ffoniwch 999 ar eich union.

Gyrru Gaeafol

Mae angen i yrrwyr dalu gofal manwl ar y ffyrdd yn ystod y gaeaf a medru addasu i amodau newidiol. Gall hyd yn oed y gyrrwyr mwyaf profiadol ganfod eu hunain mewn anhawster pan mae’r lonydd yn rhewllyd.

Holwch eich hun a ydy eich siwrne wir yn angenrheidiol.

Cyn i chi gychwyn ar eich siwrne:

• Sicrhewch bod eich cerbyd mewn cyflwr addas ar gyfer ffyrdd gaeafol.  
• Gwiriwch bod eich teiars yn cwrdd â gofynion y gyfraith. Bydd teiars nad sy’n meddu ar wadnau cyfreithiol yn effeithio hydyniad a llywiad eich car yn sylweddol.   
• Cliriwch yr holl eira a’r rhew oddiar bob un o’ch ffenestri. Cofiwch, mae’n rhaid i chi fedru gweld i bob cyfeiriad.
• Gwiriwch eich brêcs a’ch goleuadau, a lefelau eich olew a’r hylif golchi ffenestri.
• Gwnewch yn siwr bod eich drychau yn glir, a’r ffenestri wedi’u dadanweddu yn llwyr.
• Cymrwch ‘Becyn Argyfwng’ yn cynnwys Hylif Dadrewu, Rhewgrafwr, fflachlamp, dillad cynnes iawn, gwifrau cyswllt a rhaw. Cariwch sgidiau glaw neu fwts a dillad gwrthdywydd ynghyd â ffôn symudol wedi’i drydanu rhag ofn i chi dorri lawr.

Os bydd rhaid i chi deithio mewn tywydd gaeafol, cofiwch:

Gyrrwch yn hynod o ofalus drwy osgoi unrhyw weithredoedd sydyn, gan y gall rhain achosi i chi golli rheolaeth:

• Arafwch a gadewch ddigon o le i stopio, gan gadw ymhell y tu ôl i’r gyrrwr o’ch blaen. Gall bellteroedd stopio fod hyd 10 gwaith yn hwy nag ar ffyrdd sych.
• Gyrrwch yn araf ar eira yn y ger uchaf posib, gan gofio i gyflymu a brecio yn dyner iawn yn unig er mwyn osgoi sgidio.  Os bydd eich olwynion cefn yn cloi, esmwythwch y brêc.
• Cynnwch eich golau i fwyhau eich gwelededd i fodurwyr eraill.
• Peidiwch byth â goddiweddyd erydr eira neu lorïau graeanu. Mae gan y gyrrwyr welededd gyfyng, ac rydych yn debyg o ganfod bod y ffordd o’u blaen yn waeth na’r ffordd y tu ôl.
• Peidiwch â rhagdybio y gall eich cerbyd ddelio ag unrhyw fath o amodau.  Gall hyd yn oed cerbydau gyriant pedair olwyn wynebu trafferthion ar ffyrdd gaeafol.
• Caniatewch fwy o amser na’r arfer i gwblhau eich taith.